Kısmi Teklif Nedir?
Kısmi teklif, birden fazla kısma bölünmüş bir ihalede isteklinin tüm ihaleye değil, yalnızca teklif vermek istediği bir veya birkaç kısma teklif verebilmesidir. Bu yöntemde idare, ihale konusu alımı en baştan ayrı ayrı değerlendirilebilecek kısımlara ayırır ve her kısım kendi içinde bağımsız olarak sonuçlandırılır.
Kısmi teklif verilebilen bir ihalede istekli, örneğin on kalemlik bir mal alımının yalnızca üç kalemine teklif verebilir. Bu durumda değerlendirme her kısım için ayrı yapılır ve bir istekli bazı kısımlarda ihaleyi kazanırken diğer kısımlarda kazanamayabilir.
Kısmi teklife izin verilip verilmediği ihale dokümanında, özellikle idari şartnamede açıkça belirtilir. Dokümanda kısmi teklife izin verildiği yazmıyorsa, istekli ihalenin tamamına teklif vermek zorundadır ve yalnızca bir kısma verilen teklif değerlendirmeye alınmaz.
Kalem ile Kısım Arasındaki Fark Nedir?
Kalem, ihale konusu mal veya hizmetin tek tek sayılan her bir kaleminin (satır) kendisidir; kısım ise bir veya birden fazla kalemin bir arada gruplandığı, ayrı sözleşmeye konu olabilen bölümdür. Kısmi teklif değerlendirmesi kalem bazında değil, idarenin belirlediği kısım bazında yapılır.
- Kalem: Teklif cetvelindeki her bir satır (örneğin "A tipi masa", "B tipi sandalye").
- Kısım: İdarenin bir arada değerlendirdiği kalem grubu (örneğin "1. Kısım: Ofis mobilyaları", "2. Kısım: Bilişim malzemeleri").
İdare bir kısmı birden çok kalemden oluşturabilir. Bu durumda isteklinin o kısma teklif verebilmesi için kural olarak kısımdaki bütün kalemlere teklif vermesi gerekir; kısmın içindeki tek bir kaleme teklif verilmesi kabul edilmez.
Kısmi Teklif Hangi İhalelerde Verilir?
Kısmi teklif uygulaması esas olarak mal alımı ve hizmet alımı ihalelerinde, idarenin uygun gördüğü ve ihale dokümanında öngördüğü hallerde uygulanır. Yapım işleri ihalelerinde işin bütünlüğü ve teknik zorunluluklar nedeniyle kısmi teklif kural olarak alınmaz.
İdare kısma bölmeye karar verirken işin niteliğini, piyasadaki tedarikçi yapısını ve rekabeti göz önünde bulundurur. Birbirinden bağımsız temin edilebilen kalemlerin ayrı kısımlara bölünmesi, küçük ve orta ölçekli firmaların da ihaleye katılabilmesini sağlayarak rekabeti artırır.
Kısmi teklifin verilebileceği, izin veriliyorsa hangi kısımların oluşturulduğu ve her kısmın kapsamı ihale ilanı ile idari şartnamede belirtilir. İstekli teklif hazırlamadan önce dokümandaki bu bölümü dikkatle incelemelidir.
Kısmi Teklifte Geçici Teminat Nasıl Hesaplanır?
Kısmi teklifte geçici teminat, isteklinin teklif verdiği kısımların toplam teklif bedeli üzerinden hesaplanır; teklif verilmeyen kısımlar teminat hesabına dahil edilmez. Geçici teminat tutarı, teklif edilen bedelin yüzde 3'ünü aşmayacak şekilde istekli tarafından belirlenir.
Bu kural isteklinin lehinedir: yalnızca ilgilendiği kısımlara teklif veren firma, ihalenin tamamı için değil sadece o kısımlar için teminat bağlar. Böylece daha az sermaye bağlayarak birden fazla ihaleye aynı anda katılabilir.
Değerlendirme ve sözleşme aşamasında her kısım ayrı ele alınır. İstekli birden fazla kısımda ekonomik açıdan en avantajlı teklifi verirse, idare her kısım için ayrı sözleşme yapabilir veya kazanılan kısımları tek sözleşmede birleştirebilir; bu husus dokümanda düzenlenir.
Kısmi Teklifin Avantajları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kısmi teklifin en önemli avantajı, isteklinin yalnızca güçlü ve rekabetçi olduğu kalemlere odaklanarak ihaleye katılabilmesi ve kazanma şansını artırmasıdır. Firma, tüm kalemleri karşılayamadığı için ihaleden tamamen çekilmek yerine, tedarik edebildiği kısımlara teklif verir.
İsteklinin dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şunlardır:
- Yeterlik kriterleri kısım bazında bakılabilir: İş deneyim belgesi ve benzeri yeterlik oranları, teklif verilen kısımların bedeli esas alınarak değerlendirilebilir.
- Kısmın tüm kalemlerine teklif zorunluluğu: Bir kısma teklif veriliyorsa o kısımdaki bütün kalemlerin doldurulması gerekir.
- Ayrı sınır değer ve aşırı düşük sorgusu: Aşırı düşük teklif değerlendirmesi de kural olarak her kısım için ayrı yapılır.
İdare açısından ise kısmi teklif, rekabeti ve katılımı artırarak daha düşük fiyatların oluşmasına katkı sağlar. Bu nedenle bölünebilir nitelikteki alımlarda kısmi teklife izin verilmesi, hem idarenin hem de isteklilerin yararınadır.